Auteur: Marc Wiegman
Deelprotocollen

Inleiding protocol overledenenzorg

Veel mensen denken dat overledenenzorg geheel in handen is van de uitvaartondernemer. Dit beeld is niet juist! Het onderdeel “de laatste zorg (het afleggen) van de overledene” wordt voor een (groot) deel gedaan door medewerkers in de zorgsector, overledenenverzorgers en mortuariumbeheerders. De uitvaartondernemer komt in geval van een overlijden in een zorginstelling vaak ten tonele op het moment dat de overledene de laatste zorg is gegeven. Wel komt het regelmatig voor (vooral in ziekenhuizen) dat de uitvaartondernemer de overledene de kleding aantrekt, maar dit betreft slechts een onderdeel van de laatste zorg.

In geval van een thuisoverlijden zal bijna altijd de uitvaartondernemer voorzien in het onderdeel “de laatste zorg (het afleggen) van de overledene”.

In de vele zorginstellingen die ons land rijk is zijn protocollen te vinden die betrekking hebben op overledenenzorg, met name de laatste zorg van de overledene. Veel van deze protocollen zijn sterk verouderd. Zelfs in de meest recente studieboeken van de opleidingen voor verpleegkundige en verzorgende staan verouderde protocollen die vaak onduidelijk zijn en veel onjuistheden bevatten.

In dit protocol wordt duidelijk op een rij gezet waar hedendaagse overledenenzorg uit bestaat tot aan het moment dat de overledene wordt gekist, wat een taak is van de uitvaartondernemer.

De informatie op deze website betreft een professionele handleiding voor eenieder die met overledenenzorg te maken heeft tijdens de werkzaamheden en waarbij de professionaliteit van medewerkers zich kenmerkt door over een uitgebreide kennis te beschikken van de facetten van professionele overledenenzorg zoals; conserveringstechnieken en het ontbindingsproces, de facetten van Arbo (veilig werken), de mogelijkheden van overledenenzorg (waaronder de laatste zorg / het afleggen van de overledene), het werken met traumaslachtoffers, wet- en regelgeving en de omgang met en inbreng van de opdrachtgever (veelal de nabestaanden).

Deze handleiding betreft een professionele handleiding voor alle disciplines die tijdens de werkzaamheden met overledenenzorg te maken (kunnen) hebben zoals verpleegkundigen en verzorgenden, artsen, medewerkers politiediensten, medewerkers brandweer, militairen en medewerkers ProRail.

De in het Nederlands gebruikte termen voor overledenenzorg zijn:

  • Overledenenzorg;
  • Afleggen van de overledene;
  • De laatste zorg;
  • Postmortale zorg.

Indien van toepassing kunt u onder aan een deelprotocol een link vinden naar “Handelwijzen en productinformatie”.
In het onderdeel “Handelwijzen en productinformatie” staat beschreven welke producten u kunt gebruiken voor de handelingen die bij het onderwerp horen met daarbij uitleg over het product en het gebruik.

Onderstaand kunt u een index vinden van de deelprotocollen van het Protocol overledenenzorg / afleggen / laatste zorg overledene


Protocol overledenenzorg / afleggen / laatste zorg overledene

  1. Inleiding
  2. Veiligheid medewerker(s)
  3. Het doel van de laatste zorg
  4. Mogelijkheden en beperkingen
  5. De uitvaartondernemer
  6. Cultuur en religie
  7. Wanneer mag worden begonnen met de laatste zorg?
  8. Handelingen tussen moment van overlijden en laatste zorg
  9. De nabestaanden (de opdrachtgever) - overledenenzorg / uitvaartzorg
  10. Nabestaanden helpen mee met de laatste zorg
  11. Hygiëne
  12. Koelen ter conservering
  13. Wat is nodig bij de laatste zorg?
  14. Advies omtrent de laatste zorg
  15. Ontkleden van de overledene
  16. Wassen overledene
  17. Aandoen van incontinentiemateriaal
  18. Scheren
  19. De neus
  20. De gebitsprothese
  21. Haarverzorging
  22. Nagelverzorging
  23. Wondverzorging en restauratie
  24. Het aankleden van de overledene
  25. Panty’s, nylon kousen en schoenen
  26. Verzorging van de lippen
  27. Make-up
  28. Sieraden
  29. Camoufleren van huidverkleuringen, huidoneffenheden en huiddefecten
  30. Laatste handelingen
  31. Sluiten van de mond
  32. Lekken uit de mond
  33. Het sluiten van de ogen
  34. Geurvorming
  35. Identificatie
  36. Thanatopraxie / balsemen (embalming)
  37. Drains, katheters, infuus, ap stoma, up stoma, tracheastoma en maagsonde
  38. Medische toepassing met batterij (oa. pacemaker)
  39. Obductie / sectie / inwendige lijkschouw
  40. Overledenenzorg bij donatie
  41. Ter beschikking stelling van de wetenschap
  42. De Hersenbank
  43. Overdracht van kleding van de overledene aan de nabestaanden
  44. Belangrijke wetenswaardigheden voor nabestaanden
  45. Overdracht tussen de verschillende disciplines

© Copyright 2005 - Wiegman Communications www.uitvaart-adresgids.nl / www.overledenenzorgpro.nl