index
Belangrijk
Contact
Vrijwaring
Copyright
Adresgids
  Google
overledenenzorgpro.nl

WWW.OVERLEDENENZORGPRO.NL

OVERLEDENENZORG: Handelswijzen en productinformatie

Wat is nodig bij de laatste zorg?

Bij het verlenen van de laatste zorg aan de overledene kunnen verschilleden zorgproducten nodig zijn. Veelal zijn deze zorgproducten verzameld in een overledenenzorgkoffer (verzorgingskoffer). Beschrijving van de producten is onderverdeeld in drie groepen:

Regulair: Celstofmatje (onderlegger), Crème Lipide (Vaseline) of hydraterende crème, Fohn, Haarklemmen, Handdoeken, Incontinentieluier, Kam, Kukident kleefpasta, Naaldencontainer, Nagelknipper, Nagelvijl, Pols-/enkelbandje of identificatiesticker, Schaar, Shampoo (droogshampoo), Scheerapparaat (elektrisch), Scheerkrabbertje, Schoon laken (linnengoed), Swash doekjes (Swash washandjes), Tape, Verbanden en gazen, Watten (wit en vet), Washandjes, Waskom, Wattenstaafjes, Zeep

Specialistisch: Anatomisch pincet, Cauterpen, Chirurgisch hechtdraad, Chirurgische schaar, Geurverdrijvers, Kinsteun, Kinsteunbeugel, Kledingschaar, Ledemaatsteun(en), Maagafzuiging, Mondsluittang, Naaldvoerder, Obductienaald en draad, Oogkapjes, Restauratiewas/BMO 3, Scalpelhouder en scalpel, Vochtstoppers, Wondlijm, Wondspray

Visagie: Airbrush visagie, Make-up, Schmink

Bij gebruik van de benoemde producten dient u de bijgeleverde gebruiksaanwijzing door te lezen en benoemde veiligheidsinstructies in acht te nemen!

Reguliere zorgproducten

Waskom

Als tijdens de overledenenzorg gebruik wordt gemaakt van water (en een zeepproduct) dient men een waskom tot de beschikking te hebben.

Als het wassen tijdens de overledenenzorg in een zorginstelling volgens wasprotocol gaat dient men de beschikking te hebben over twee waskommen.

Handdoeken

Handdoeken hebben verschillende doeleinden in de overledenenzorg.

  • Om af te drogen
  • Om plekken waar geen zorg plaatsheeft te bedekken
  • Om spoedig eventuele vocht uit de mond/neus op te vangen
  • Als hulpmiddel om de mond te sluiten
  • Om als rol onder het kussen te plaatsen zodat het hoofd hoger komt te liggen.

In een zorginstelling kunnen handdoeken van katoen na de overledenenzorg in de reguliere vuile was.
In geval risico voor besmettingsgevaar met een schadelijke micro-organismen bekend is dient de vuile was als besmet linnengoed te worden verwerkt volgens instellingsprotocol.

Handdoeken voor éénmalig gebruik dient men na de overledenenzorg in een afvalzak te deponeren. De afvalzak dient men vervolgens meteen te sluiten.
In geval risico voor besmettingsgevaar met een schadelijke micro-organismen bekend is dient de handdoeken als besmet afval te verwerken volgens instellingsprotocol.

Swash doekjes / Swash washandjes

Tijdens leven maakt het lichaam een natuurlijke flinterdunne vettige beschermlaag aan, talg.
Talg geeft de huid tijdens leven bescherming tegen invloeden van buitenaf.
Na overlijden wordt geen talg meer aangemaakt.
Wassen met een zeepproduct heeft als gevolg dat de talglaag die aanwezig is wordt verwijderd. Hoofdkenmerk van zeep is namelijk, dat een ontvettende werking plaatsheeft.
Na verwijdering van de talglaag is een natuurlijke huidbescherming weggenomen, staat de huid bloot aan invloeden van buitenaf en kan sprake zijn van een onwenselijk voorspoedige uitdroging.

Als, in plaats van water en zeep, Swash doekjes worden gebruikt om de overledene te wassen blijft de beschermende laag deels in stand. Dit komt doordat Swash doekjes een terug-vettende werking hebben.

Advies is dan ook om het wassen met water en zeep tot een minimum te beperken en gebruik te maken van Swash doekjes.

Omdat het wassen zonder water en zeep voor medewerkers in de gezondheidszorg mogelijk als “onnatuurlijk” wordt ervaren is het advies om voor ogen te houden dat handelingen gericht op conservering prioriteit hebben!

Washandjes

In geval gebruik van water en zeep wordt gemaakt zijn ook washandjes nodig.

In een zorginstelling kunnen washandjes van katoen na de overledenenzorg in de reguliere vuile was.
In geval risico voor besmettingsgevaar met een schadelijke micro-organismen bekend is dient de vuile was als besmet linnengoed te worden verwerkt volgens instellingsprotocol.

Washandjes voor éénmalig gebruik dient men na de overledenenzorg in een afvalzak te deponeren. De afvalzak dient men vervolgens meteen te sluiten.
In geval risico voor besmettingsgevaar met een schadelijke micro-organismen bekend is dient de washandjes als besmet afval te verwerken volgens instellingsprotocol.

Zeep

Het gebruik van zeepproducten wordt in de overledenenzorg ontraden.

Tijdens leven maakt het lichaam een natuurlijke flinterdunne vettige beschermlaag aan, talg.
Talg geeft de huid tijdens leven bescherming tegen invloeden van buitenaf.
Na overlijden wordt geen talg meer aangemaakt.
Wassen met een zeepproduct heeft als gevolg dat de talglaag die aanwezig is wordt verwijderd. Hoofdkenmerk van zeep is namelijk, dat een ontvettende werking plaatsheeft.
Na verwijdering van de talglaag is een natuurlijke huidbescherming weggenomen, staat de huid bloot aan invloeden van buitenaf en kan sprake zijn van een onwenselijk voorspoedige uitdroging.

Als, in plaats van water en zeep, Swash doekjes worden gebruikt om de overledene te wassen blijft de beschermende laag deels in stand. Dit komt doordat Swash doekjes een terug-vettende werking hebben.

Advies is dan ook om het wassen met water en zeep tot een minimum te beperken en gebruik te maken van Swash doekjes.

Omdat het wassen zonder water en zeep voor medewerkers in de gezondheidszorg mogelijk als “onnatuurlijk” wordt ervaren is het advies om voor ogen te houden dat handelingen gericht op conservering prioriteit hebben!

Mocht toch gebruik worden gemaakt van een zeepproduct, dan is het advies om een milde zeep (zoals bijvoorbeeld babyzeep) te gebruiken.

Shampoo (droogshampoo)

Wetenswaardigheid: Het wassen van het haar van een overledene (nat en met droogshampoo) is over het algemeen een zeer moeilijke handeling met als mogelijkheid dat na het wassen het haar erg “springerig” is.

Omdat wassen van het haar met water een nog intensievere handeling is, kan het haar worden gewassen met droogshampoo.
Nadeel van het gebruik van droogshampoo is, dat na gebruik korrelvorming in het haar kan ontstaan. Deze korreltjes zijn soms moeizaam te verwijderen.

Advies: Was de haren van een overledene alleen als dit echt nodig is of op verzoek van de nabestaanden.

Schakel indien mogelijk een kapper in (sommige kappers in Nederland hebben zich gespecialiseerd in haarverzorging van overledenen).

Wattenstaafjes

Tijdens opbaring van de overledene (in de kist of in bed) kijkt men tegen de neus van de overledene aan.
Van groot belang is, dat goede neusverzorging plaatsheeft en dus de neus schoon is.

Het schoonmaken van de neus kan met wattenstaafjes.
Een andere mogelijkheid is, om een bolletje witte watten tussen een pincet te klemmen en hiermee de neus schoon te maken.

Vergeet bij de neusverzorging ook niet eventueel aanwezige lange haartjes weg te knippen.

Fohn

De fohn kan tijdens de overledenenzorg worden gebruikt voor twee toepassingen.

  • Om nat haar te drogen
    Het drogen van nat haar met een fohn heeft mogelijk tot gevolg dat het haar van de overledene “springerig” wordt.
  • Om restauratieve was zacht te maken.

Incontinentieluier (gesloten)

Na overlijden ontspannen de blaasspier en de sluitspier van de anus.
Gevolg kan zijn, dat de endeldarm en de blaas zich ledigt.
Als bescherming tegen eventuele faeces- en urineverlies dient ter bescherming een gesloten incontinentiesysteem te worden geplaatst.

Na verloop van tijd kan ook gasstuwing door het ontbindingsproces faeces uit de darmen drijven. Ook hierom is bescherming door plaatsing van een gesloten incontinentiesysteem noodzaak.

Schaar

In de overledenenzorg worden verschillende soorten scharen gebruikt.
Van belang is, dat de juiste schaar voor de juiste toepassing wordt gebruikt.
In geval een schaar wordt gebruikt voor een andere toepassing dan bedoelt, gaat dit ten koste van de knipfunctie. Het snijblad raakt beschadigd en wordt bot.

Verschillende soorten scharen:

  • Schaar voor algemene toepassingen
  • Nagelschaar
  • Verbandschaar
  • Kledingschaar
  • Chirurgische schaar

Er bestaan linkshandige en rechtshandige scharen.

Nagelvijl

Tijdens opbaring van de overledene zijn de handen van de overledene veelal goed zichtbaar.
Extra aandacht dient dan ook besteed te worden aan handverzorging.
Lange nagels dienen normaal gesproken geknipt te worden, gevijld te worden en vuil dient onder de nagels verwijderd te worden.

Van belang is altijd om de wensen van de nabestaanden te weten.
Het kan een vreemde gewaarwording zijn dat een automonteur opeens schone handen heeft.
Het kan vervelend zijn als mooie lange en verzorgde nagels bij de overledenenzorg worden afgeknipt.
Bij onduidelijkheid dient u dit bij de nabestaanden na te vragen, of dit als verpleging/overledenenverzorger/mortuariumbeheer over te dragen aan de uitvaartondernemer.

Nagelknipper

Tijdens opbaring van de overledene zijn de handen van de overledene veelal goed zichtbaar.
Extra aandacht dient dan ook besteed te worden aan handverzorging.
Lange nagels dienen normaal gesproken geknipt te worden, gevijld te worden en vuil dient onder de nagels verwijderd te worden.

Van belang is altijd om de wensen van de nabestaanden te weten.
Het kan een vreemde gewaarwording zijn dat een automonteur opeens schone handen heeft.
Het kan vervelend zijn als mooie lange en verzorgde nagels bij de overledenenzorg worden afgeknipt.
Bij onduidelijkheid dient u dit bij de nabestaanden na te vragen, of dit als verpleging/overledenenverzorger/mortuariumbeheer over te dragen aan de uitvaartondernemer.

Kam

Haar, een snor, bakkenbaarden, een baard. Allen dienen met de overledenenzorg gekamd te worden.

Het kammen van het haar is één van de laatste handelingen die tijdens de overledenenzorg wordt verricht. In geval dit in een vroeg stadium wordt gedaan bestaat de mogelijkheid dat u op een later moment weer de haren kunt kammen.

Na overtillen en/of vervoeren van de overledene bestaat de mogelijkheid dat de haren weer gekamd moeten worden.

Kukident kleefpasta

In veel gevallen blijft een gebitsprothese goed zitten. In sommige gevallen schuift de gebitsprothese door de combinatie van rugligging en het openvallen van de mond naar achteren.
De gebitsprothese kan in een dergelijk geval worden gefixeerd met behulp van kukident kleefpasta.

Verbanden en gazen

Gaaskompressen
Gaaskompressen worden in de overledenenzorg voor vele doeleinden gebruikt. Zo kan men met gaaskompressen visagie-producten aanbrengen of wegnemen, stoffen worden aangebracht om bloedingen te stoppen, kleine reinigende handelingen uitvoeren, als opvulmateriaal worden gebruikt in geval van restauratie en de meest toegepaste methode, om eventuele lekkage te stoppen en verwondingen te verbergen.

Als fixatie van gaas kan gebruik worden gemaakt van een tapeproduct of zwachtelmateriaal.

In geval van lekkage en bloedingen dienen gaaskompressen in de overledenenzorg niet te worden gebruikt als absorptiemateriaal, maar als bescherming in geval lekkage of bloeding mocht optreden. Lekkage of bloeding dient dus eerst te worden gestopt.

Ook kunnen gaaskompressen in combinatie met tape of een zwachtel gebruiken worden als drukkend materiaal om bloeding of lekkage te stelpen.

Fixatiewindsel
Fixatiewindsel kan worden gebruikt om (huid)defecten te verbergen, als onderdeel van een drukkend verband of om aangebrachte gazen op de plaats te houden.

Watten (wit en vet)

Witte watten
Witte watten is zeer geschikt als absorptiemateriaal.
Witte watten kan eventueel worden gebruikt in een absorberende bandage om eventuele lekkage van wondvocht en bloed op te vangen.

Van belang is echter, dat lekkage van wondvocht en bloed eerst wordt gestopt. Dit is van belang om lekkage op kleding te voorkomen en een te voorspoedig ontbindingsproces tegen te gaan.

Voor opvulling van wonden in geval van restauratie, als opvulling van holtes om lekkage te stoppen en als volumeproduct voor bijvoorbeeld opvulling van de mond is witte watten ongeschikt, omdat bij vochtabsorptie de watten verzadigd raakt en de volume van witte watten afneemt.

Een ander nadeel van witte watten is, dat bij bepaalde gebruik pluisvorming optreedt.

Vette watten
Vette watten is in de overledenenzorg uitermate geschikt als multifunctioneel product. Zo kan vette watten deel uitmaken van een drukkende bandage, is vette watten zeer geschikt als opvulmateriaal in geval van restauratie, kan vette watten goed worden gebruikt om lekkage te stoppen, Is vette watten geschikt voor opvulling van holtes en is vette watten geschikt als opvulling om de mond te vormen.

Vette watten heeft als eigenschappen dat geen sprake is van absorptie van vocht en daardoor geen volumevermindering plaatsheeft.

Celstofmatje (onderlegger)

Onderleggers hebben in de overledenenzorg één (potentieel) doel, namelijk het opvangen van lekkage.

Onderleggers kunnen op, om en rond een risicogebied worden geplaatst zodat lekkage in kleding en in de kist wordt voorkomen.

In geval onderleggers ter preventie onder een bij opbaring zichtbaar gebied worden geplaatst is het van groot belang dat voor het tonen van de overledene aan bezoekers eerst wordt gekeken of geen lekkage heeft plaatsgevonden!

Tape

Tape kan in de overledenenzorg voor verschillende doeleinden worden gebruikt. De meest voorkomende toepassingen zijn bevestiging en/of samenvoegen van materiaal.

Door de verschillende soorten van tape zijn naast de bovenstaand beschreven toepassingen nog een paar andere toepassingen goed mogelijk.

Verbergen van droge huiddefecten
Sommige tapesoorten zijn groot genoeg en ogen als product mooi, zodat een dergelijke tape als vervanging kan dienen van fixatie of het verbergen van verwondingen door middel van een bandage. De betreffende tape kan worden geknipt in de wenselijke vorm en op deze manier een locaal gebied omvatten zodat van een minimaal bedekt gebied sprake is.

Camoufleren
Door het aanbrengen van een huidkleurige tape kunnen sommige droge huiddefecten goed worden gecamoufleerd.

Schoon linnengoed

Als overlijden in bed plaatsheeft en de overledene blijft na de overledenenzorg tot aan het kisten of overbrenging door de uitvaartonderneming op bed, of als sprake is van opbaring op bed door middel van een bedkoeling, is het netjes als de overledene in een schoon bed ligt.

Ook als linnengoed voor of tijdens de overledenenzorg is bevuild, is het handig om schoon linnengoed bij de hand te hebben om het bed te kunnen verschonen.

Ook als men gebruik maakt van schuiftechnieken door middel van een laken om de overledene te verplaatsen is het verstandig een schoon laken te gebruiken.

Vuil linnengoed is niet netjes tijdens opbaring. Ook kan vuil linnengoed de kleding van de overledene bevuilen.

Scheerapparaat (elektrisch)

Aanbeveling is, om bij het scheren van aangezichtsbeharing (baard, snor, bakkenbarden) gebruik te maken van een goed functionerend elektrisch scheerapparaat.

Om huiddefecten in het aangezicht te voorkomen dient gebruik te worden gemaakt van een elektrisch scheerapparaat waarvan de scheerkoppen schoon zijn en naar behoren functioneren.

In geval van scheren van aangezichtsbeharing wordt ten strengste afgeraden om gebruik te maken van natte of droge scheertechnieken door middel van scheermesjes (krabbertjes). Scheermesjes geven bijna altijd huiddefecten die goed zichtbaar zijn na het wegtrekken van het bloed uit het gelaat (hypostase).

Bij vrouwen kunnen wel een paar eventueel aanwezige gezichtshaartjes voorzichtig met een scheermesje (krabbertje) worden verwijderd.

Huiddefecten veroorzaakt door gebruikmaking van scheermesjes zijn moeilijk te camoufleren. Veelal is dan visagie van het gehele aangezicht noodzakelijk.

Scheerkrabbertje (voor de paar losse haartjes)

Bij vrouwen kunnen een paar eventueel aanwezige gezichtshaartjes voorzichtig met een scheermesje (krabbertje) worden verwijderd.

Aanbeveling om huiddefecten in het aangezicht te voorkomen is echter, om bij het scheren van aangezichtsbeharing (baard, snor, bakkenbarden) gebruik te maken van een goed functionerend elektrisch scheerapparaat.

In geval van scheren van aangezichtsbeharing (baard, snor, bakkenbarden) wordt ten strengste afgeraden om gebruik te maken van natte of droge scheertechnieken door middel van scheermesjes (krabbertjes). Scheermesjes geven bijna altijd huiddefecten die goed zichtbaar zijn na het wegtrekken van het bloed uit het gelaat (hypostase).

Huiddefecten veroorzaakt door gebruikmaking van scheermesjes zijn moeilijk te camoufleren. Veelal is dan visagie van het gehele aangezicht noodzakelijk.

Lipide crème (Vaseline) of hydraterende crème

Onderdeel van het ontbindingsproces is verdamping van vocht uit het lichaam van de overledene. Ook staan de huid en het slijmvlies van de overledene bloot aan invloeden van buitenaf, zoals het ontrekken van vocht door invloed van het koelsysteem. Tijdens opbaring zijn deze uitdrogingsverschijnselen spoedig waar te nemen op lichaamsdelen die tijdens de opbaring zichtbaar zijn.

Om te trachten de uitdroging van gezichtshuid, de oogleden en de lippen te vertragen kan ter ondersteuning een barrière (zalf/crème) worden aangebracht. Er is slechts sprake van een barrière, de crème zal nooit in de huid trekken!

Hydraterende crème
Hydraterende crème betekent niets meer en minder, dan dat de crème is vervaardigd op basis van water. De hydraterende crème zal mogelijk voor korte tijd een bescherming bieden. Na verloop van tijd zal echter het vocht uit de hydraterende crème verdampen, waardoor geen sprake meer is van bescherming van slijmvlies en huid.

Lipide crème (zoals Vaseline)
Een Lipide crème is vervaardigd op basis van vet. Omdat vet niet de neiging heeft te verdampen zal een lipide crème mogelijk langere tijd bescherming bieden tegen uitdroging dan een hydraterende crème.

Pols-/enkelbandje of identificatiesticker

Het is van groot belang dat alle disciplines die met de zorg voor de overledene te maken hebben te allen tijden de overledene kunnen identificeren, zodat de juiste overledenenzorg aan de juiste overledene gekoppeld wordt.

In de praktijk betekent dit, dat persoonsgegevens van de overledene aan de overledene bevestigd dienen te zijn.

Er bestaan twee goede mogelijkheden om persoonsgegevens aan de overledene te bevestigen:

  • (Patiënten)sticker
  • Pols-/enkelbandje

Haarklemmen

In geval van haarverzorging is het altijd handig als haarklemmen aanwezig zijn.
Ervaring leert, dat haarklemmen zelden worden gebruikt, maar als men ze echt nodig heeft ze niet te vinden zijn.

Specialistische zorgproducten

Oogkapjes

Oogkapjes zijn speciaal vervaardigd om de ogen van de overledene te sluiten.
Het oogkapje wordt op de oogbol geplaatst waarna de oogleden vervolgens over het kapje worden getild zodat deze gesloten blijven.

Het plaatsen van een oogkapje heeft de voorkeur boven andere technieken, omdat de oogbol dat in de opbaarperiode aan uitdroging onderhevig is door het oogkapje de goede vorm blijft behouden.

Kinsteun

Om de mond te sluiten kan als hulpmiddel gebruik worden gemaakt van een kinsteun.
Voor overledenenzorg bestaan verschillende soorten kinsteunen.

Sommige soorten kinsteunen kunt u instellen en andere weer afbreken tot op de gewenste lengte. Kinsteunen die kunnen worden afgebroken om de juiste lengte te bereiken hebben niet de voorkeur, omdat mogelijke beschadigingen kunnen optreden aan de overledene.

Kinsteunbeugel

Om de mond te sluiten kan gebruik worden gemaakt van een kinsteunbeugel. In veel gevallen is de kinsteunbeugel een ideale toepassing omdat de mond goed sluit en de kinsteunbeugel bijna niet zichtbaar is.

De kinsteunbeugel dient u te spreiden en om de hals heen te trekken. Het korte deel van de kinsteunbeugel dient u onder de kin te plaatsen, het brede deel van de kinsteunbeugel steunt op de hals.

De kinsteunbeugel is in verschillende maten en in huidskleur verkrijgbaar.
De kinsteunbeugel is milieuvriendelijk en kan blijven zitten voor crematie of begrafenis.

In sommige zorgcentra worden kinsteunbeugels gebruikt als tijdelijke oplossing totdat de uitvaartondernemer de overledene komt ophalen.
Op de kinsteunbeugel is een houdbaarheidsdatum van toepassing. De mogelijkheid bestaat dat na verloop van tijd de kinsteunbeugel breekt.

Mondsluittang

Het gebruik van de mondsluittang om de mond van de overledene te sluiten is een toepassing die allen door bekwame professionals dient te worden uitgevoerd.

Door gebruik van deze techniek is tijdens de opbaring van de overledene niet te zien dat van een technische mondsluittechniek gebruik is gemaakt.

 

Obductienaald en draad

Een obductienaald en draad is voor vele toepassingen geschikt.

Vele soorten verwondingen kunnen met dit stevige draad worden gesloten, zoals obductiewonden, traumawonden en verwondingen ontstaan door verwijdering van een pacemaker, inwendige insulinepomp of een neurostimulator.

Zeker voor restauratieve doeleinden zijn een obductienaald en draad producten die altijd van pas komen.

Sluiten mond
Een technische invasieve handeling voor het sluiten van de mond is het hechten.
Deze techniek dient alleen te worden verricht door professionals die zich bekwaam achten om deze handeling te verrichten!

Belangrijk
Laat hechtnaalden nooit los in een overledenenzorgkoffer slingeren (besmette omgeving!). Dit geeft een groot gevaar voor het risico tot prikaccidenten!

Ledemaatsteun(en)

In professionele overledenenzorgruimten zijn vaak ledemaatsteunen te vinden. Deze zijn veelal vervaardigd van plastic of van hout.

Het doel van ledemaatsteunen is, dat deze het lichaam van de overledene in de wenselijke stand leggen voor overledenenzorg (zoals obductie) of voor opbaring van de overledene.

De ledemaatsteun wordt voornamelijk gebruikt ter ondersteuning van extremiteiten zoals de armen en het hoofd.

Plastic en houten ledemaatsteunen zijn tijdelijke steunen die geplaatst worden tijdens de overledenenzorg en verwijderd worden als de overledene in de uitvaartkist wordt geplaatst.

Als onduidelijk is wanneer de overledenenschouw plaatsheeft is het van belang, in verband met het intreden van de rigor mortis, dat de armen en de handen in de wenselijke stand worden geplaatst.
In sommige gevallen gaat het plaatsen van de armen en de handen in de juiste stand erg moeizaam omdat de armen terugvallen naast het lichaam van de overledene.
Als steun kan een ledemaatsteun naast de armen worden geplaatst zodat de armen en daarmee de handen in de wenselijke stand blijven liggen.

Als de armen en de handen niet voor het intreden van de rigor mortis in de wenselijke stand worden geplaatst, liggen de armen en de handen tijdens de opbaring veelal in een verkrampte houding. Ook bestaat dat het risico dat de armen bij opbaring terugvallen in de stand waarin rigor mortis is ingetreden.

Belangrijk
Een kunststof of houten ledemaatsteun dient men in elk geval voor aanvang van crematie te verwijderen!

Ledemaatsteun karton
Omdat bij plaatsing van de overledene in de uitvaartkist houten en kunststof ledemaatsteunen dienen te worden verwijderd kunnen kartonen ledemaatsteunen een goede oplossing bieden om de armen (en daarmee de handen) in de wenselijke stand te houden.

Kartonnen ledemaatsteunen kunnen met de overledene worden meegegeven bij begrafenis of crematie.

Cauterpen

Waar eerder plaktechnieken en het aanbrengen van drukverbanden noodzaak was, zijn wonden bij overledenen veroorzaakt door drains en infusen nu goed te dichten met behulp van een cauterpen.

De cauterpen is een handzame en mobiele versie van het coaguleren (dichtschroeien van bloedinkjes) zoals op een operatiekamer plaatsheeft.

Advies is, om naast het dichten van wondjes met de cauterpen op tijdens de opbaring niet zichtbare plekken alsnog een extra bescherming aan te brengen zoals een drukkend verband of een absorptiematje.
Vooral op de grotere wonden (vaten) kan tijdens het ontbindingsproces druk ontstaan waardoor een gesloten wond weer opengaat.

Ook is het advies om bij gebruikmaking van deze techniek in de lager gelegen delen waar vocht in trekt door hypostase extra beschermingsmaatregelen toe te passen om zo eventuele lekkage te voorkomen of op te vangen.

Op tijdens opbaring zichtbare plekken kan over de behandelde plek een pleister worden geplakt, of met behulp van visagie de wond worden gecamoufleerd.
Om de wond te verbergen kan ook met behulp van BMO3 een siliconen “huidlaagje” worden aangebracht.

Restauratiewas/BMO 3

Restauratiewas
Om tijdens een restauratie ontbrekende delen op te vullen bestaat restauratieve was (wax).
Door de restauratiewas te verhitten (met bijvoorbeeld een fohn) ontstaat een handelbaar en kneedbaar product.

Restauratieve was heeft een paar nadelen:

  • Zo vormt de wax na aanbrengen een compact geheel dat kan gaan afsteken tegen de omliggende, onder invloed van het ontbindingsproces uitdrogende, weefsels.
  • Het aanbrengen van make-up op restauratieve was kan een zeer moeizame handeling zijn.

BMO 3
Sinds kort is het multifunctionele tweecomponenten siliconenproduct BMO3 op de markt.
Dit specialistische product is geschikt voor meerdere toepassingen.
Zo kan men met dit product wonden opvullen, huidbeschadigingen camoufleren en kopieën maken van huidstructuren en deze verplaatsen naar restauratiedelen. Een zeer creatief persoon zou met dit product zelfs kopieën kunnen maken van ontbrekende lichaamsdelen.
Dit product is verkrijgbaar in verschillende huidtinten en kan worden gemengd zodat kleuraanpassingen mogelijk zijn.
Ook is het goed mogelijk om visagie en airbrush visagie op dit product aan te brengen.

Geurverdrijvers

Na overlijden ontstaat in de verschillende fasen van het ontbindingsproces geurvorming.
Doordat geurvorming wordt veroorzaakt door bacteriën en de inwerking van micro-organismen is het van belang dat conservering van de overledene zo spoedig als mogelijk plaatsheeft.

Om geurvorming tegen te gaan zijn een aantal professionele producten te verkrijgen die hun werking in de praktijk hebben bewezen.
Sommige van deze producten verspreiden een ‘aangename’ geur, andere producten neutraliseren onaangename (omgeving)geuren.
Ook zijn er producten met een combinatiewerking die geuren neutraliseren en een ‘aangename’ geur verspreiden.

Sommige producten zijn alleen geschikt voor plaatsing in de kist en andere producten dienen weer in de opbaarruimte te worden geplaatst/gespoten.

Het is aan de professional om uit te maken welke toepassing in welke situatie het beste en het meest eenvoudige is.

Belangrijk
Uiteraard kan een geurproduct van de overledene zelf tijdens de overledenenzorg op de overledene worden aangebracht.
Men dient er rekening mee te houden dat “persoonlijke geurtjes” veelal niet geschikt zijn om geuren van het ontbindingsproces mee te camoufleren.

In de praktijk komt men tegen dat grote hoeveelheden parfum of eau de cologne worden aangebracht om eventuele geurvorming tegen te gaan. Dit geeft veelal als resultaat dat de overledene overweldigend ruikt naar ‘lekkere’ geurtjes met een combinatie van geurvorming door het ontbindingsproces. In de praktijk is met regelmaat bewezen dat nabestaanden zich aan deze combinatie van geurvorming kunnen storen!

Belangrijk
Het spuiten/druppelen van parfum of eau de cologne op kleding van de overledene kan vlekken veroorzaken.
Advies in geval men een geurtje aanbrengt is, om deze aan te brengen op een tijdens de opbaring niet zichtbare plek op de kleding van de overledene.

Een geurtje dient niet te worden aangebracht op de huid van de overledene, omdat deze toepassing een locaal versnelde ontbindingsproces kan veroorzaken welke niet overeen komt met het omliggende weefsel.

Ardoll III
Absorberende en luchtverfrissende korrels voor in de kist.
Opnemend vochtvermogen: 10 keer het eigen gewicht.

Aromask Gel
Tijdens gebruik zal de gel langzaam slinken, men kan deze weer bijvullen met Aromask liquid (vloeibaar). Aromask is biologisch afbreekbaar.

Aromask Cyclone
Deze ventilator kan geplaatst worden op een 4 liter gel emmer.

Aromask liquid
Geurverdrijver in vloeibare vorm, het is puur in geconcentreerde vorm te gebruiken, maar kan ook verdund worden. (1 deel Aromask, 3 delen water)

Aromask sprayflacon
Is in kant en klare vorm, spray is direct te gebruiken.

Geurfilters
Haalt ongewenste geuren weg door middel van geurneutralisatie.
Is biologisch afbreekbaar en natuur-vriendelijk.
Werk direct en langdurig.

Geurdruppels/-spray Nilodor
Deze druppels zijn super geconcentreerd. Een of twee druppels in de kist zorgen voor een aangename frisse geur. De spray uitvoering is ook geschikt voor opbaar- en ontvangstruimtes.

Geurspray Aerodor
Luchtverfrisser voor de opbaarkamer. Deze spray verspreidt een aangename citrusgeur en neutraliseert ongewenste geuren.

Geurkorrels Sarcodor
Desinfecterende geurkristallen voor in de kist. Sarcodor voorkomt ongewenste geuren en is hygiënisch in gebruik. De kristallen gelijkmatig in de kist strooien voor of tijdens het inkisten van de overledene. Bij het sluiten nog een deel van de kristallen toevoegen in de kist, zodat er absoluut geen kwalijke geuren meer kunnen ontstaan.

Hygedor spray
Sprayflacon om geur te neutraliseren.

Chirurgisch hechtdraad

In geval van restauratie is het van groot belang dat hechtingen niet of minimaal zichtbaar zijn.
Door toepassing van de verschillende hechttechnieken kan dit worden gerealiseerd.

Waar met dik obductiedraad wonden goed en vochtdicht zijn te sluiten, heeft dit dikke draad als nadeel dat in zichtbare toepassingen obductiedraad na een restauratie goed zichtbaar blijft.

Voor de oppervlakkige restauratieve hechtingen is in plaats van dik obductiedraad chirurgische hechtdraad zeer geschikt.
Kenmerk van chirurgisch hechtdraad is, dat dit draad zeer sterk is.

Belangrijk
Omdat met een zeer kleine hechtnaald wordt gewerkt is het van belang om te waken voor prikaccidenten.
Een goed hulpmiddel om een prikaccident bij het werken met chirurgisch hechtdraad te voorkomen is, door het gebruiken van een naaldvoerder.

Belangrijk
Werp een gebruikte naald, meteen na het afknippen, in de daarvoor bestemde naaldencontainer. Dit voorkomt prikaccidenten!

Maagafzuiging / vochtafzuiging

Het kan voorkomen, dat bij een overledene vocht/maagdarminhoud via de mond/neus het lichaam verlaat.
Dit verschijnsel ziet men voornamelijk bij overledenen die bij overlijden leden aan maagdarmstoornissen of waarbij sprake was van overvulling van vocht.

Ook kan het voorkomen, dat het ontbindingsproces gasstuwing in het maagdarmkanaal veroorzaakt, waardoor vocht via de mond/neus het lichaam verlaat.

In al deze gevallen is de mogelijkheid dat ook in de gehele opbaarperiode het gevaar bestaat dat vocht het lichaam via de mond/neus verlaat.

Verlies van vocht is in dit stadium veelal niet te voorkomen.
Wel bestaan mogelijkheden om vochtverlies via de mond/neus tegen te gaan of te stoppen. Het stoppen van vocht wordt beschreven in het item “Vochtstoppers”.

Het tegengaan van vochtverlies via de mond/neus kan men realiseren door het vocht te verwijderen.
De beste methode om vocht te verwijderen is door middel van (elektronische) afzuiging.

Handmatige afzuiging
In geval men tijdens de overledenenzorg geen beschikking heeft over een elektronisch afzuigsysteem kan gebruik worden gemaakt van een handmatig afzuigsysteem.

Voor handmatige afzuiging dient men de beschikking te hebben over een grote spuit (blaasspuit) en een dikke sonde (maagsonde).

Door tegelijk de sonde in te brengen en trekkracht uit te oefenen op de stamper van de spuit is sprake van afzuiging.
Van belang is, dat diep genoeg wordt afgezogen en dat niet alleen sprake is van afzuiging tot de keelholte.
De sonde dient de maag te bereiken.

Ook na dit afzuigproces bestaat de mogelijkheid dat na verloop van tijd weer vocht het lichaam via de mond/neus verlaat.
Dit proces kan eventueel op een later moment worden herhaald (dan veelal via de neus omdat de mond stevig gesloten blijft door intreding rigor motris), of men kan trachten het verlies van vocht te stoppen door het plaatsen van vochtblokkers.

Belangrijk
In geval van een “risico-overledene” dient men voor aanvang rouwbezoek te controleren of geen vochtverlies via de mond/neus heeft plaatsgevonden.

Advies is, om bij “risico-overledenen” beschermende maatregelen te nemen door het plaatsing van absorberende matjes.

Belangrijk
Bij het afzuigen van vocht dient men in elk geval als minimale beschermende maatregel werkhandschoenen te dragen!

Elektronische afzuiging
In geval van elektronische afzuiging dient men goed inzicht te hebben in het functioneren van het afzuigsysteem. Advies is dan ook om de handleiding voor aanvang werkzaamheden goed door te nemen.

Na het aanzetten van de afzuiging kan de sonde worden ingebracht waardoor vocht wordt weggenomen.
Van belang is, dat diep genoeg wordt afgezogen en dat niet alleen sprake is van afzuiging tot de keelholte.
De sonde dient de maag te bereiken.

Voor het behoud van het afzuigapparaat en voor een goede hygiëne is het van belang dat het elektronische afzuigapparaat na gebruik goed wordt schoongemaakt!

Belangrijk
In geval van een “risico-overledene” dient men voor aanvang rouwbezoek te controleren of geen vochtverlies via de mond/neus heeft plaatsgevonden.

Advies is, om bij “risico-overledenen” beschermende maatregelen te nemen door het plaatsing van absorberende matjes.

Belangrijk
Bij het afzuigen van vocht dient men in elk geval als minimale beschermende maatregel werkhandschoenen te dragen!

Vochtstoppers

Vochtstoppers worden in de overledenenzorg gebruikt om vochtverlies via mond/neus en om vrijkomen van ontlasting tegen te gaan.
Een vochtstopper kan preventief worden geplaatst of worden aangebracht als directe oplossing.

Oorzaken vrijkomen ontlasting
In de fase van overlijden tot aan de uitvaart is het verlies van ontlasting normaal gesproken minimaal. Dit komt omdat na overlijden het maagdarm systeem niet meer actief is.
De mogelijkheid bestaat echter dat door gasvorming, ontstaan door het ontbindingsproces, fecaliën het lichaam verlaten. Ook dit betreft veelal een minimale hoeveelheid.

Oorzaken vochtverlies via mond/neus
Verlies van vocht via de mond/neus heeft voornamelijk plaats bij met vocht overvulde overledenen, of bij overledenen die bij overlijden leden aan maagdarm stoornissen.
In dit geval kan sprake zijn dat grote hoeveelheden vochtverlies via de mond/neus plaatsheeft.

Ook bestaat de mogelijkheid dat ontbindingsgassen zorgen voor stuwing van vocht naar de mond/neus.

Geschiedenis vochtstoppers
In het verleden was standaard sprake dat potentieel rectaal verlies van ontlasting werd gestopt door het aanbrengen van vette watten.
In veel moderne studieboeken staat deze handelswijze nog steeds beschreven.
Het gevaar bestaat echter, dat bij het stoppen met vette watten ontbindingsgassen het lichaam niet rectaal kunnen verlaten. De gassen vinden dan een uitweg via de andere kant, waardoor stuwing plaatsheeft van maagdarminhoud met als gevolg lekkage uit de mond/neus.

Vandaag de dag…
Vandaag de dag is eventueel fecaal verlies goed op te vangen met een goed aangebrachte gesloten incontinentiesysteem.
Een goed aangebrachte incontinentiesysteem voorkomt voor een groot deel ook geurvorming.

In uitzonderlijke situaties kunnen alsnog vochtstoppers worden geplaatst om verlies van faeces tegen te gaan.

In geval zowel vochtstoppers oraal (via de mond) in de slokdarm als rectaal worden aangebracht, bestaat het gevaar dat eventuele ontbindingsgassen het lichaam niet kunnen verlaten. Door ophoping van ontbindingsgassen kan het mogelijk zijn dat de overledene gaat opzetten.
Ook bestaat de mogelijkheid dat de aangebrachte vochtstoppers de gasstuwing niet aankunnen, met als gevolg dat in één keer grote hoeveelheden vocht het lichaam verlaat.

Is een vochtstopper altijd nodig?
Bij een zeer groot deel van de overledenen is tot aan de uitvaart geen sprake van vochtverlies via de mond/neus.
Omdat men vooraf nooit weet bij welke overledene vochtverlies via de mond/neus zal optreden plaatsen veel uitvaartverzorgers preventief een vochtstopper.
Een aangebrachte vochtstopper is veelal niet/moeilijk te verwijderen.
Plaatsing van een vochtstopper bied bescherming tegen “lekkage”, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Het is aan de professionele uitvaartverzorger om in te schatten of de toepassing van het aanbrengen van een vochtstopper wenselijk is.

Soorten vochtstoppers
Er bestaan verschillende soorten vochtstoppers met een verschillende werking.
Het is aan de professional om hieruit een goede keuze te maken.

Verwijderen van vocht
In geval sprake is van vochtverlies uit mond/neus, dient men alvorens het aanbrengen van een vochtstopper eerst het aanwezig bereikbare vocht te verwijderen. Dit kan het beste worden gerealiseerd door middel van afzuiging.

Vette watten
Aanbrengen van genoeg vette watten heeft afsluiting tot gevolg. Belangrijk is, dat de gehele holte met veel vette watten wordt opgestopt en dat de watten zeer compact wordt aangebracht. De combinatie dat vette watten geen vocht opneemt en de afsluiting geheel is, zorgt ervoor dat geen vrijkomen van vocht plaatsheeft.

Drimop
Bij het inbrengen van Drimop dient het zakje intact te worden gehouden. In contact met vloeistof ontstaat een vochtstoppende substantie. Het zakje dient ver genoeg in de holte te worden ingebracht. Dit kan bijvoorbeeld met een lange pincet.

Fluffstrippen
Het beste kan voor inbrengen een fluffstrip worden opgerold. In contact met vocht zet de fluffstrip uit. Vaak zijn meerdere fluffstrippen nodig om vrijkomen van vocht te stopen. De fluffstrippen dienen ver genoeg te worden ingebracht.

Keeltampon
De keeltampon dient bij inbrengen intact te worden gehouden. In contact met vocht zet de keeltampon uit waardoor sprake is van een afsluiting en vrijkomen van vocht wordt voorkomen.

Wondlijm

Wondlijm is een snelwerkende lijm (plakt binnen een paar seconden).

Met wondlijm zijn wonden, waarbij geen spanning op de wond staat, goed te sluiten.
Eventueel kan voorzichtig door middel van visagie een zichtbare gelijmde verwonding worden gecamoufleerd.

In geval spanning op een gelijmde wond staat bestaat de mogelijkheid dat de wond niet/slecht sluit, of dat de wond op een later moment alsnog opengaat.
In dit geval kunnen hechttechnieken, voor het sluiten van de wond met lijm, eventueel de spanning op de wond doen verminderen.

Belangrijk
De wondlijm is alleen geschikt voor gebruik bij overledenen!

 

 

Naaldvoerder

Een naaldvoerder is een zeer geschikt hulpmiddel bij het werken met chirurgisch hechtdraad.

De kleine hechtnaald is door middel van de naaldvoerder goed te hanteren. Een gladde hechtnaald ontglipt uit de vingers als men geen gebruik maakt van een naaldvoerder.
Het gebruik van een naaldvoerder voorkomt bij goed gebruik prikaccidenten!

Belangrijk
Werp een gebruikte naald, meteen na het afknippen, in de daarvoor bestemde naaldencontainer. Dit voorkomt prikaccidenten!

Kledingschaar

In de praktijk komt het nogal eens voor dat kleding moet worden geknipt.
Dit voornamelijk in geval van traumaslachtoffers of als kleding over de overledene heen wordt gedrapeerd.

Voor het knippen van kleding bestaan speciale kledingscharen, die bij het knippen van kleding een goede knipfunctie hebben en bestand zijn tegen het knippen van de verschillende stoffen.

Gebruik van een andere soort schaar werkt meestal niet goed en is veelal funest voor het snijblad van de schaar.

Chirurgische schaar

Voor het knippen in organisch weefsel zoals huid en het doorknippen van hechtdraad is een chirurgische schaar zeer geschikt.

Gebruik van een ander soort schaar werkt meestal niet goed en is soms funest voor het snijblad van de schaar.

Het gebruik van en chirurgische schaar voor andere doeleinden is bijna altijd funest voor het snijblad van de chirurgische schaar.

Anatomisch pincet

Een anatomisch pincet is in de overledenenzorg geschikt voor vele doeleinden.
Advies is om gebruik te maken van een lang pincet (20 cm) waar alle voorkomende handelingen mee mogelijk zijn.

Waneer kan een anatomisch pincet zoal worden gebruikt…

  • In geval van restauraties (werken met chirurgisch hechtdraad)
  • Om vochtstoppers in holten te plaatsen
  • Bij het verwijderen van pacemakers
  • Met een plukje witte watten op het pincet om bijvoorbeeld de neus schoon te maken
  • Bij het technisch sluiten van de mond

Bij sommige werkzaamheden zoals hechten met chirurgisch hechtdraad en werkzaamheden waarbij sprake is van botfragmenten kan bij goed gebruik een chirurgisch pincet prikaccidenten helpen voorkomen.

Scalpelhouder en scalpel

Elke handeling op de overledene waarbij gebruik wordt gemaakt van een scalpel betreft een invasieve handeling.
Voor de kwaliteit van overledenenzorg is het van belang dat invasieve handelingen worden verricht door personen die zich bekwaam achten.
In Nederland bestaat geen wetgeving voor het realiseren van kleine invasieve handelingen op een overledene.
Iedereen die zich bekwaam acht mag dan ook met toestemming van de nabestaanden een pacemaker, een inwendige insulinepomp of een neurostimulator (medische apparatuur met batterij) verwijderen.

Invasieve handelingen met betrekking tot restauratieve doeleinden mogen alleen plaatsvinden in opdracht van de nabestaanden (omdat de overledene aan de nabestaanden toebehoort) of in opdracht van justitie (de politie).

Voor ontleding van, en sectie op een overledene bestaat wel wetgeving.
Deze wetgeving is benoemd in de Wet op de Lijkbezorging.

Belangrijk
Bij het werken met een scalpel dient men adequate beschermende maatregelen te treffen.

Belangrijk
Om prik- en snijaccidenten te voorkomen dient een gebruikte scalpel na gebruik direct in de naaldencontainer te worden gedeponeerd.
Verwijder een scalpel indien mogelijk niet met de handen van een scalpelhouder, maar maak indien aanwezig gebruik van de daarvoor bestemde groeven aan de bovenzijde van de naaldencontainer!

Belangrijk
Laat een scalpel nooit los in een overledenenzorgkoffer slingeren (besmette omgeving!). Dit geeft een groot gevaar voor het risico tot prik- en snijaccidentenen!

Naaldencontainer

Een naaldencontainer is, naast een container voor gebruikte naalden, ook bestemd voor ander klein scherp (medisch) afval. U kunt dan denken aan scalpelmesjes en losse scheermesjes.

Door het deponeren van scherpe voorwerpen in een naaldencontainer worden prik- en snijaccidenten voorkomen.
In geval dergelijk scherpe voorwerpen worden meegegeven met het reguliere restafval bestaat de mogelijkheid dat u en derden, zoals collega’s en de vuilnisman, bij het verwijderen en aanpakken van de vuilniszak zich alsnog prikken/snijden aan scherpe besmette voorwerpen.

Verwijder naalden en scalpel nooit met uw handen, maar maak gebruik van de veelal aanwezige groeven en gaten aan de bovenkant van de naaldencontainer die als hulpmiddel voor dit doel zijn aangebracht.

Een volle naaldencontainer kunt u na afsluiten inleveren als medisch besmet afval bij de apotheek, een ziekenhuis of als besmet afval bij een gemeentelijke afvalverwerkingstation.

Wondspray

In sommige gevallen zijn oppervlakkige huiddefecten goed te behandelen met wondspray.
Met wondspray wordt voorkomen dat bloed en wondvocht blijft lekken.

Het behandelen van een wond met wondspray geeft over het algemeen een zeer fragiel resultaat. Doordat na overlijden geen sprake is van huidherstel, is de aanwezigheid van de aangebrachte wondspray het enige dat lekkage tegenhoudt.

Visagie producten

Make-up

Het aanbrengen van make-up op een overledene is meestal goed mogelijk.
Het mooiste is, als in samenwerking met de nabestaanden eventueel aanwezige make-up van de overledene zelf kan worden aangebracht.
Het samen met de nabestaanden de make-up aanbrengen kan gunstig zijn voor een goede start van het rouwproces van de nabestaanden, en de make-up wordt aangebracht zoals de nabestaanden dit wensen.

Belangrijk
Een paar wetenswaardigheden zijn zeer belangrijk…

hypostase
Na overlijden zakt het bloed uit het gelaat van de overledene (hypostase). Dit proces duurt tussen de 6 tot 12 uur. Mooi aangebrachte make-up kan na hypostase niet meer mooi zijn. De mogelijkheid bestaat dat de aangebrachte make-up erg aftekent op het bleke gelaat.
Advies is dan ook om make-up aan te brengen na voltooiing van de hypostase.

Uitlopen make-up
Gemiddeld verliest een overledene 1 liter vocht per dag, voornamelijk door verdamping.
Daarbij bestaat ook de mogelijkheid dat condensvorming optreedt (in geval koeling als conserveringstechniek wordt gebruikt).
Al dit vocht kan aangebrachte make-up doen uitlopen.
Van belang is:

  • Dat bij voorkeur een geschikte make-up wordt gebruikt
  • Dat voor aanvang rouwbezoek wordt gekeken of geen sprake is van het uitlopen van de make-up.

In Nederland zijn visagisten die zich hebben gespecialiseerd in visagie van overledenen.

Airbrush visagie

Een techniek om mooi en egaal make-up aan te brengen is door middel van airbrush visagie.
Met behulp van een luchtstroom worden make-up-deeltjes aangebracht.

Om airbrush visagie toe te passen dient men de beschikking te hebben over airbrush apparatuur en airbrush make-up.

Airbrush visagie kan op elke overledene worden toegepast op elk moment in de periode na overlijden tot aan de uitvaart.

Een groot voordeel van de toepassing van airbrush-visagie is, dat de visagist niet met zijn/haar handen de werkzaamheden verricht. Er bestaat dan ook geen gevaar dat tijdens de visagie schade aan aangebrachte make-up ontstaat door toedoen van de handen tijdens het aanbrengen van de make-up.

Er zijn situaties dat airbrush visagie bij uitstek geschikt is:

  • In geval van restauratie van een traumaslachtoffer.
    Huiddefecten kunnen goed worden gecamoufleerd, waarbij met de handen geen contact wordt gemaakt met de overledene om de make-up aan te brengen. Hierdoor worden beschadigingen aan de veelal fragiele restauratie voorkomen.
  • Voor het camoufleren van huidverkleuringen, huidoneffenheden en huiddefecten is airbrush visagie een zeer geschikte toepassing.

Airbrush visagie hecht goed op het multifunctionele product BMO3, waardoor de een combinatietoepassing in geval van restauratie goed mogelijk is.

Voor het uitvoeren van airbrush visagie is specialistische opleiding noodzaak.

In Nederland zijn airbrus visagisten die zich hebben gespecialiseerd in de toepassing van airbrush visagie op overledenen.

Belangrijke wetenswaardigheid
Uitlopen make-up
Gemiddeld verliest een overledene 1 liter vocht per dag, voornamelijk door verdamping.
Daarbij bestaat ook de mogelijkheid dat condensvorming optreedt (in geval koeling als conserveringstechniek wordt gebruikt).
Al dit vocht kan aangebrachte make-up doen uitlopen.
Van belang is:

  • Dat bij voorkeur een geschikte airbrush make-up wordt gebruikt
  • Dat voor aanvang rouwbezoek wordt gekeken of geen sprake is van het uitlopen van de make-up.

Schmink

Schmink is over het algemeen dikker dan make-up en is daardoor beter in staat om bij goede toepassing huidverkleuringen, huidoneffenheden en huiddefecten te verbergen.

Schmink is daarom bij uitstek geschikt in geval van restauratie van traumaslachtoffers.

Belangrijk
Een paar wetenswaardigheden zijn zeer belangrijk…

hypostase
Na overlijden zakt het bloed uit het gelaat van de overledene (hypostase). Dit proces duurt tussen de 6 tot 12 uur. Mooi aangebrachte schmink kan na hypostase niet meer mooi zijn. De mogelijkheid bestaat dat de aangebrachte schmink erg aftekent op het bleke gelaat.
Advies is dan ook om in geval van restauratie aangebrachte schmink eventueel bij te werken na voltooiing van de hypostase.

Uitlopen schmink
Gemiddeld verliest een overledene 1 liter vocht per dag, voornamelijk door verdamping.
Daarbij bestaat ook de mogelijkheid dat condensvorming optreedt (in geval koeling als conserveringstechniek wordt gebruikt).
Al dit vocht kan aangebrachte schmink doen uitlopen.
Van belang is:

  • Dat bij voorkeur een geschikte schmink wordt gebruikt
  • Dat voor aanvang rouwbezoek wordt gekeken of geen sprake is van het uitlopen van de schmink.

Naar boven

Naar deelprotocol

Naar inhoud protocol

Naar Startpagina overledenenzorgpro.nl